Koronawirus oddziałuje na wszystkie aspekty naszej gospodarki. Wprowadza także nieco zamieszania jeśli chodzi o kwestię zamówień publicznych, których realizacja jest obecnie utrudniona, a w niektórych przypadkach wręcz niemożliwa. W tej sytuacji rozwiązaniem ma być tzw. Tarcza Antykryzysowa, a w szczególności procedura opisana w art. 15r, z pomocą której Strony zamówienia publicznego mogą w związku z epidemią skorzystać z narzędzi prawnych pozwalających im na zmianę sposobu wykonania usługi, a nawet na jej przełożenie. Przyjrzyjmy się bliżej temu zagadnieniu.

Tarcza Antykryzysowa a zamówienia publiczne

Jednym z najszerzej stosowanych przepisów ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, oraz niektórych innych ustaw czyli tzw. Tarczy Antykryzysowej jest jej artykuł 15r.

Umożliwia on Stronom umowy w sprawie zamówienia publicznego na powołanie się na okoliczności związane z wystąpieniem COVID-19 mające wpływ na należyte wykonanie umowy. Co więcej, wpływ tych okoliczności mógł już wystąpić albo też dopiero może wystąpić w przyszłości.

Zmiana umowy w związku z COVID-19

Procedura wskazana w art. 15r Tarczy Antykryzysowej wydaje się dosyć przystępna dla Stron, co nie oznacza, że założony efekt uda się uzyskać.

Ma być nim dokonanie zmiany umowy, o której mowa w art. 144 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, w szczególności przez:

1) zmianę terminu wykonania umowy lub jej części albo czasowe zawieszenie wykonywania umowy lub jej części,

2) zmianę sposobu wykonywania dostaw, usług lub robót budowlanych,

3) zmianę zakresu świadczenia Wykonawcy i odpowiadającą jej zmianę wynagrodzenia Wykonawcy.

Te usprawnienia mogą wejść w życie, o ile wzrost wynagrodzenia spowodowany każdą kolejną zmianą nie przekroczy 50% wartości pierwotnej umowy.

Artykuł 15r a działania Wykonawcy

Przyjrzeliśmy się zaproponowanej przez ustawodawcę procedurze. Poniżej przedstawiamy, jakie działania w oparciu o art. 15r Tarczy Antykryzysowej należy podjąć z perspektywy Wykonawcy. To bowiem on najczęściej będzie zmuszony do podjęcia walki o zachowanie płynności finansowej swojej firmy, co nie oznacza, że poniższa procedura jest zarezerwowana tylko dla niego. Również Zamawiający mogą z niej skorzystać – w art. 15r ust. 1 w/w ustawy mowa jest bowiem o Stronach umowy.

  1. Jeżeli dany Wykonawca uzna, że okoliczności związane z wystąpieniem COVID-19 mają wpływ na należyte wykonanie umowy w sprawie zamówienia publicznego lub mogą dopiero mieć taki wpływ w przyszłości, powinien o tym niezwłocznie poinformować Zamawiającego i zaproponować mu wprowadzenie zmiany/zmian do obowiązującej umowy.
  2. Wykonawca może również w sposób szczegółowy wskazać, na czym miałaby polegać proponowana przez niego zmiana/zmiany umowy.
  3. Samo poinformowanie Zamawiającego jednak nie wystarczy. Wykonawca zobowiązany jest dołączyć oświadczenia lub dokumenty potwierdzające ten wpływ, które mogą dotyczyć w szczególności:
    • nieobecności pracowników lub osób świadczących pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, które uczestniczą lub mogłyby uczestniczyć w realizacji zamówienia;
    • decyzji wydanych przez Głównego Inspektora Sanitarnego lub działającego z jego upoważnienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nakładających na Wykonawcę obowiązek podjęcia określonych czynności zapobiegawczych lub kontrolnych;
    • poleceń wydanych przez wojewodów lub decyzji wydanych przez Prezesa Rady Ministrów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2;
    • wstrzymania dostaw produktów, komponentów produktu lub materiałów, trudności w dostępie do sprzętu lub trudności w realizacji usług transportowych;
    • okoliczności, o których mowa w pkt 1–4, w zakresie, w jakim dotyczą one podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy.
  1. Zamawiający jeżeli stwierdzi, że przedstawione przez Wykonawcę oświadczenia lub dokumenty nie są wystarczające, może żądać przedstawienia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów od Wykonawcy.
  2. Zamawiający ma 14 dni na ustosunkowanie się do otrzymanych od Wykonawcy informacji, propozycji, oświadczeń lub dokumentów. Jeżeli Zamawiający otrzyma kolejne oświadczenia lub dokumenty, 14-dniowy termin liczony jest od dnia ich otrzymania.
  3. W przypadku uznania stanowiska Wykonawcy przez Zamawiającego, może on w uzgodnieniu z nim dokonać zmiany umowy, zgodnie z art. 15r ust. 4 lub 5 w/w ustawy. Co ważne, zmiany umowy nie mogą zostać narzucone przez Zamawiającego, a mają one być efektem wypracowanego przez Strony porozumienia.

Ustawodawca założył więc, że obie Strony umowy o zamówienie publiczne będą dążyły do poszukiwania rozwiązań umożliwiających utrzymanie jej w czasie epidemii i po jej ustaniu. Praktyka pokaże, czy rzeczywiście interesy Stron umowy będą ze sobą zbieżne.

Zmiana umowy w sprawie zamówienia publicznego z powodu COVID-19

r. pr. Monika Kotula
r. pr. Monika Kotula

Absolwentka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Od czerwca 2016 r. wpisana na listę radców prawnych przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu (WR-3207). Specjalizuje się w prawie zamówień publicznych, cywilnym, handlowym i prawie autorskim. Zajmuje się kompleksową obsługą podmiotów gospodarczych i prowadzeniem sporów sądowych. Posiada bogate doświadczenie procesowe w sporach gospodarczych, w procesach budowlanych oraz w procesach z zakresu branży IT. Występuje jako pełnomocnik przed Krajową Izbą Odwoławczą.

Kategorie: Zamówienia publiczne